Kuchnia: strefy, odległości i narożniki

Strefy pracy – w jakiej kolejności

Blum w programie Dynamic Space dzieli kuchnię na pięć stref: zapasy (lodówka, spiżarka), naczynia (talerze, sztućce, szkło), zmywanie (zlew, zmywarka, środki czystości), przygotowanie (deska, noże, miski) i gotowanie (płyta, piekarnik, garnki). Dla osoby praworęcznej układa się je zgodnie z ruchem wskazówek zegara, dla leworęcznej – odwrotnie.

Najważniejsza jest strefa przygotowania między zlewem a płytą: Blum zaleca, by miała co najmniej 90 cm szerokości. To tu kroisz, mieszasz i odkładasz – i to tu najczęściej brakuje miejsca.

Trójkąt roboczy: zlew – płyta – lodówka

Zlew, płyta i lodówka to trzy miejsca, między którymi chodzisz najczęściej. Amerykańskie stowarzyszenie projektantów kuchni i łazienek NKBA zaleca, by każdy odcinek trójkąta (mierzony od środka frontu urządzenia) miał od 1,2 do 2,7 m, a suma trzech odcinków nie przekraczała 7,9 m. Przez trójkąt nie powinna przebiegać główna droga przez pomieszczenie, a wysoki słupek (lodówka, piekarnik w słupku) nie powinien rozdzielać zlewu i płyty.

Płyta grzewcza: ile blatu obok

Obok płyty potrzebujesz miejsca na odstawienie gorącego garnka, a rączki naczyń nie mogą wystawać nad bok słupka czy ścianę. NKBA zaleca co najmniej 30 cm blatu z jednej strony płyty i 38 cm z drugiej. W praktyce oznacza to: nie stawiaj płyty tuż przy wysokim słupku ani przy ścianie.

Nie planuj płyty pod otwieranym oknem – firanka lub skrzydło nad płytą to ryzyko pożaru, a przeciąg gasi płomień palnika. Odległość od okapu podaje jego instrukcja (więcej niżej).

Zlew: miejsce na naczynia i łokcie

Przy zlewie odkładasz brudne i umyte naczynia. NKBA zaleca ok. 60 cm blatu z jednej strony zlewu i 45 cm z drugiej. Zlew najczęściej stawia się pod oknem – jest jasno, a nad zlewem nie ma szafki górnej, w którą można uderzyć głową. Jeśli w kuchni jest tylko jeden zlew, umieść go blisko płyty i lodówki.

Zmywarka: tuż obok zlewu

Naczynia płuczesz w zlewie i od razu wkładasz do zmywarki; przy zlewie są też przyłącza wody i odpływ. NKBA zaleca, by zmywarka była najdalej 90 cm od zlewu – najlepiej tuż obok niego. Zostaw też ok. 53 cm wolnego miejsca między bokiem zmywarki a szafkami ustawionymi do niej prostopadle, żeby przy otwartych drzwiach dało się stanąć.

Okap i szafki górne

Minimalną odległość okapu od płyty podaje producent – w instrukcji okapu i płyty. Najczęściej spotkasz: co najmniej 65 cm nad płytą gazową i 45–55 cm nad płytą elektryczną lub indukcyjną (zależnie od modelu). Jeśli instrukcja płyty podaje większą odległość – obowiązuje większa.

Nad płytą nie wieszaj zwykłej szafki – para i tłuszcz niszczą fronty. Stosuje się okap podszafkowy z niską szafką „nad okap” albo okap kominowy. Pozostałe szafki górne wieszaj tak, by ich spód był co najmniej 45 cm nad blatem (EN 1116), zwykle 50–60 cm.

Narożniki: fronty i uchwyty się nie spotkają

W kuchni w kształcie L lub U dwie zabudowy spotykają się pod kątem prostym. Jeśli szafka z jednej ściany stoi w samym narożniku, a szafka z drugiej ściany przylega do jej frontu, szuflady i drzwi nie otworzą się, a uchwyty uderzą o siebie.

Rozwiązanie: szafka narożna „ślepa” – jej część bez frontu chowa się za zabudową drugiej ściany – oraz maskownica (stolarze mówią też „blenda”): wąski pasek płyty o szerokości zwykle 50–100 mm, zależnie od uchwytów. Daje miejsce na uchwyty i pełne otwarcie szuflad. Do szafki narożnej możesz dodać mechanizm wysuwany, żeby łatwiej sięgać w głąb (NKBA zaleca, by przynajmniej jeden narożnik miał takie wyposażenie).

Przejścia, wyspa i drzwi

Przed zabudową musisz otworzyć szufladę i zmywarkę i jeszcze przy nich stanąć. NKBA zaleca przejście robocze (między frontami a wyspą, drugim rzędem szafek lub ścianą) co najmniej 107 cm dla jednej osoby i 122 cm, gdy gotują dwie osoby. Zwykłe przejście, przy którym nie pracujesz, może mieć 91 cm.

Drzwi do kuchni nie powinny zderzać się z otwartą lodówką, zmywarką czy szufladą, a drzwi sprzętów – ze sobą nawzajem. Sprawdź to w rzucie, zanim zamówisz formatki.